1234
Zmiany pokrywy lodowej na globie ziemskim
Andrzej Ciołkosz
Wydział Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytetu Warszawskiego
 

Lody morskie pokrywające obszary podbiegunowe są jedną z najbardziej zmiennych form pokrycia globu ziemskiego, która zmienia swoje rozmiary nie tylko w zależności od pór roku, ale także z roku na rok. Zarówno lody morskie, jak też lądolody i lodowce oddziałują w istotny sposób na bilans energetyczny Ziemi. Z uwagi na swoje interakcje z promieniowaniem elektromagnetycznym odbijają one większość padającego na nie światła widzialnego. Lody morskie charakteryzują się szczególnie wysokim współczynnikiem odbicia, znacznie większym niż otaczające je wody. Między odbiciem promieniowania przez lody, a jego pochłanianiem przez wodę istnieje określona równowaga energetyczna. Naruszenie tej równowagi, na przykład przez zwiększenie, wskutek różnych przyczyn, powierzchni lodów, sprawi, że więcej energii słonecznej będzie odbijane w przestrzeń kosmiczną, a mniej absorbowane przez wodę. Nastąpi zatem ochłodzenie klimatu z tendencją do dalszego zwiększania się powierzchni lodów, kosztem otwartych wód morskich, co w konsekwencji prowadzi do dalszego ochłodzenia. Można też wyobrazić sobie odwrotny scenariusz. Z jakiś przyczyn nastąpi ocieplenie klimatu. Ten fakt wpłynie na zmniejszenie się powierzchni lodów morskich. Zatem mniej energii słonecznej docierającej do powierzchni Ziemi będzie odbijane, więcej zaś pochłaniane przez rosnącą powierzchnię otwartych wód. To z kolei naruszy równowagę energetyczną: zwiększona dawka promieniowania słonecznego, zaabsorbowana przez wody, wpłynie na ocieplenie klimatu, co w konsekwencji doprowadzi do postępującego kurczenia się powierzchni lodów i dalszego ocieplenia.

Wiedza o zachowaniu powierzchni lodów morskich ma zatem istotne znaczenie dla określenia kierunków zmian klimatycznych zachodzących obecnie na globie ziemskim. Nic więc dziwnego, że badaniem lodów polarnych zajmuje się coraz większa liczba naukowców pracujących w różnych instytucjach badawczych na całym świecie.

Warto zwrócić uwagę na ilość wody uwięzionej w lądolodach i lodowcach. Wiadomo, że spośród całej wody znajdującej się na Ziemi, niemal 97% przypada na słone wody morskie. Woda słodka, stanowiąc zaledwie 3% ogółu wody ziemskiej, zajmuje objętość nieco ponad 40 mln km3. Z tej ilości na lądolody polarne i lodowce górskie przypada 77%, zaś na wody podziemne - 22%. Zaledwie 1% ogólnych zasobów wody słodkiej znajduje się w rzekach, jeziorach i w postaci pary wodnej w atmosferze.

Z 77% wody słodkiej uwięzionej w lądolodach i lodowcach aż 91% przypada na lądolód antarktyczny, 8% - lądolód grenlandzki, natomiast w lodowcach górskich znajduje się 1% wszystkich zapasów wody słodkiej w stanie stałym. Lądolody, łącznie z lodami morskimi, zajmują 7,8% powierzchni Ziemi. Ich obszar to około 40 mln km2, czyli niemal 27% powierzchni lądowej globu ziemskiego.

Kliknij, aby zobaczyć powiększenie
Rys.1 Woda na globie ziemskim

1234
powrót na górę strony
Wykład
Zmiany pokrywy lodowej na globie ziemskim
Strona
1/4
Autor
Wydział Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytetu Warszawskiego
Kliknij nazwisko autora, aby zobaczyć notkę biograficzną w serwisie Nauka Polska